3/11/2009 - TEK KELİMELİK SÖZLÜK

MURAT EROL
HECE DERGİSİ EKİM 2009

ALİ URAL-TEK KELİMELİK SÖZLÜK- ŞULE YAYINLARI

Ali Ural’ın onuncu kitabı Tek Kelimelik Sözlük, bir deneme kitabı. Diğer dokuz kitabından ikisi şiir, beşi deneme, biri öykü, bir diğeri ise çeviri inceleme eseri.

Ali Ural’ın İslam’ın geleneksel algısının izinden gitme çabasında olduğu denemelerinde, İslam tarihinden örnekler ve karakterler, modern imajlar ve modern zamanların isimlerinin yanında birer rehber olarak beliriyor.

Ad-isim, adalet, sarmaşık-aşk, baba, çocuk, ayna, dua, eldiven, fakir, gölge, makam, masal, hüzün, lanet-beddua, özgürlük, para, sabır, sır, oyun, alışkanlık, övgü, şüphe, tövbe, vefa, yalan, zaman gibi kavramlara farklı bir anlam yaklaşımı sergilenirken, diğer yandan ise kimi fiil ve eylemlerin farklı anlamları üzerine yoğunlaşma çabası var. Göz-görme, gülmek-ağlamak gibi fiilleri ve eylemleri yazar farklı bir perspektiften değerlendirme ve ele alma çabasında. Burada ifade ettiğimiz farklılık modern algıdan kaynaklı farklılıktır, yoksa zaten ifade ettiğimiz gibi kitaptaki temel yaklaşım ve ana fikir gayet geleneksel. Bu açıdan farklı bir yaklaşım denemesi, modern algıdan farklı bir yaklaşım denemesi olarak anlaşılmalıdır.

İslam tarihinin ve geleneksel algısının vazgeçilmez bir kaynak olarak karşımıza çıktığı denemelerde zaman zaman mitoloji örnekleriyle ve yakın dönem yazar-şairleriyle de karşılaşmak mümkün.

Denemelerin güç bulmak ve güçlenmek için yaslandığı damarın, şairliği ön planda bir yazarın kaleminden çıkmış olmalarından dolayı şiir olabileceği tahmininde yanılıyoruz. Aksine hikayenin gücü denemelerin ruhuna kadar işlemiş. Hikaye etme yoğun. Hikaye etmenin gücünden fazlasıyla yararlanılıyor. Tasvir ise önemli bir hikaye unsuru olarak beliriyor.

Metinleri diyaloglarla açma ve güçlendirme yolunu seçiyor. Zaman seyri ise şimdiki zamandan geçmiş zamana doğru uzanan seyir olarak karşımıza çıkıyor. Keskin zamansal geçişler var. Modern çağ imajları içinde geleneksel söylem ani bir düşüş duygusu yaratıyor.

Edebi eserler ile dini kaynakların birbirine girdiği, geleneksel dinî algının yoğun olduğu, kelimelerin anlamlarına edebiyatın gücünün getirdiği imkanlarla günümüzün algısından farklı bir bakışın denendiği bir kitap Tek Kelimelik Sözlük.

 www.hece.com.tr